Categorie archief:

Lezing “ESA’s komeetonderzoek: van Giotto naar Rosetta” door Dr. Henk Olthof

9 januari 2015 20:00 uur

Kometen hebben de mensheid altijd gefascineerd. Het verschijnen van een komeet aan de hemel is al sinds de grijze oudheid opgemerkt en geregistreerd. Met telescopen zijn sinds de 17e eeuw nauwkeurige waarnemingen gedaan. Met de ontwikkeling van de ruimtevaart is het mogelijk geworden kometen van dichtbij nader te onderzoeken.

De ESA satelliet Giotto is in de jaren 80 van de vorige eeuw langs de komeet van Halley gescheerd en heeft gedetailleerde opnames gemaakt.
In 2004 is de ESA satelliet Rosetta gelanceerd en zal in 2014 de komeet Churyumov-Gerasimenko ontmoeten en op het oppervlak de subsatelliet Philae plaatsen voor nader onderzoek van de samenstelling van deze komeet.

Rosetta

Dr. Henk Olthof heeft Sterrenkunde gestudeerd in Groningen en is gepromoveerd in het ruimteonderzoek. Tot begin 2007 werkzaam bij ESA/ESTEC in Noordwijk en nauw betrokken bij de ontwikkeling van experimenten voor de wetenschappelijke satellieten van ESA. Van 2002 tot 2010 voorzitter van de KNVWS.
De lezing is op vrijdag 9 januari en zal om 20:00 uur aanvangen.
Plaats: Cees Buining Sterrenwacht in het park Noorderhaven, Perenhout 12, Julianadorp. Entree: € 5, donateurs €2,50, leden gratis.

Lezing “Het Heelal in Rontgenstraling” door Jelle de Plaa

28 november 2014 19:30 uur

In de melkwegstelsels die ons heelal bevolken ontploffen geregeld sterren in zogenaamde supernova-explosies. Tijdens die explosies worden allerlei chemische elementen gevormd die onontbeerlijk zijn voor het ontstaan van leven. Ook onze Aarde met haar levende have is ooit ontstaan uit het sterrenstof van ontplofte supernovae. De sterren ontploffen met zoveel geweld, dat er flinke hoeveelheden heet gas van miljoenen graden celcius het heelal in worden geslingerd. Die uitlaatgassen blijven als een smog in de omgeving van een melkwegstelsel hangen en zijn het best te zien in röntgenstraling. Het onderzoek naar die straling is vooral bevorderd door de meetresultaten van twee satellieten met röntgentelescopen aan boord, de XMM-Newton (ESA) en de Chandra (NASA), beide gelanceerd in 1999.

In zijn lezing vertelt Dr. Jelle de Plaa over zijn onderzoek naar de samenstelling van het hete gas in clusters van melkwegstelsels en wat daaruit op te maken valt over de grote supernova-explosies die de elementen vormden die zo belangrijk zijn voor de evolutie van het leven. Hij laat ook zien dat de röntgenstraling uit het verre heelal nieuwe inzichten geeft over de grote structuur van het universum, het kosmisch web.

Jelle de Plaa is sterrenkundige bij het SRON Netherlands Institute for Space Research in Utrecht.
De lezing is op vrijdag 28 november en zal om 19:30 uur aanvangen.
Plaats: Cees Buining Sterrenwacht in het park Noorderhaven, Perenhout 12, Julianadorp. Entree: € 5, donateurs €2,50, leden gratis.